Wolna strona ma zawsze jedną z trzech przyczyn: wolno odpowiada serwer (długi TTFB), strona wysyła za dużo za ciężkich zasobów (obrazy, skrypty) albo nie działa cache i każdy odwiedzający uruchamia całą maszynerię PHP od zera. Piętnastominutowa diagnoza poniżej mówi, który to przypadek - zanim wydasz złotówkę na „optymalizację”.
Minuta 1-5: zmierz TTFB, czyli osądź serwer
Otwórz narzędzia deweloperskie (F12 - Network), odśwież stronę z wyczyszczonym cache i kliknij pierwszy wiersz (dokument HTML). Pozycja „Waiting for server response” to TTFB.
- Poniżej 0,3 s - serwer jest w porządku; przyczyna leży we froncie (przejdź niżej).
- 0,3-0,8 s - przeciętnie; cache serwerowy powinien to zbić.
- Powyżej 0,8 s - wąskim gardłem jest zaplecze: wolny hosting, brak cache albo ciężkie zapytania. Pełną metodę pomiaru (też przed zakupem hostingu) opisujemy w tekście o sprawdzaniu TTFB.
Ważny test kontrolny: zmierz TTFB dwa razy z rzędu. Jeżeli drugi pomiar jest błyskawiczny, cache działa i wolne są tylko „zimne” wejścia; jeżeli oba są wolne - cache nie działa wcale.
Minuta 5-10: zważ stronę
W tej samej zakładce Network spójrz na dół: liczba żądań i transfer. Orientacyjne progi zdrowia dla strony firmowej: do ~2 MB i do ~80 żądań. Najczęstsi winowajcy:
- Obrazy prosto z aparatu - fotografia 4000 px wstawiona w slider. Ratunek: kompresja i format WebP (wtyczki typu Smush, Converter for Media robią to hurtowo).
- Dziesiątki skryptów - każda wtyczka „dokleja” swoje pliki na każdej podstronie; audyt wtyczek raz na kwartał to higiena, nie paranoja.
- Filmy autoodtwarzane i mapy Google osadzone na stronie głównej - zamień na miniaturę ładującą wideo po kliknięciu.
- Zewnętrzne czcionki i trackery - każdy dodatkowy serwer to osobne połączenie.
Minuta 10-15: sprawdź cache
Dwie warstwy, obie muszą działać:
- Cache stron - gotowy HTML dla niezalogowanych. Na hostingu z LiteSpeed włącza go wtyczka LiteSpeed Cache (nagłówek odpowiedzi
x-litespeed-cache: hitpotwierdza działanie) - co konkretnie daje, opisujemy w tekście o LiteSpeed. - Object cache (Redis) - przyspiesza koszyk, panel i zalogowanych; kiedy ma sens, tłumaczy tekst o Redisie na hostingu.
Kiedy winny jest jednak hosting
Poszlaki, które przesuwają winę na dostawcę:
- TTFB wolny także z cache i o różnych porach dnia,
- strona zwalnia falami w godzinach szczytu bez zmian po Twojej stronie (przeciążone maszyny współdzielone),
- panel WP muli nawet po wyłączeniu wtyczek,
- statystyki zużycia w panelu regularnie dobijają do limitów procesów/pamięci - objawy pokrewne limitowi inodów.
W takiej sytuacji test jest tani: przenieś kopię strony na 14-dniowy okres próbny u innego dostawcy i porównaj pomiary na tych samych podstronach - jak to rozegrać, podpowiada tekst o okresie testowym, a kandydatów znajdziesz w rankingu hostingów.
Najczęstsze pytania
Strona wolna tylko na telefonie - dlaczego?
Telefony mają wolniejsze procesory i sieci - nadmiar JavaScriptu boli tam kilkukrotnie mocniej. To domena metryk INP/LCP, które rozbieramy w tekście o Core Web Vitals.
Wtyczka cache pokazuje „włączone”, a pomiary bez zmian?
Sprawdź nagłówek odpowiedzi (F12 - Network - dokument - Headers). Brak hit oznacza, że cache omijają np. parametry w adresie, tryb zalogowanego albo konflikt dwóch wtyczek cache - zostaw jedną.
Ile realnie daje zmiana hostingu?
Przy wolnym TTFB - najwięcej ze wszystkich pojedynczych ruchów: z 1,2 s na 0,2 s to sekunda zdjęta z każdego wejścia. Przy szybkim TTFB - nic; wtedy pracuj nad frontem.
Podsumowanie
Kolejność diagnozy: TTFB (serwer) - waga strony (front) - cache (konfiguracja). Mierz przed i po każdej zmianie, zmieniaj jedną rzecz naraz. Połowa „wolnych stron” to brak działającego cache - rzecz darmowa i odwracalna, od której zawsze warto zacząć.